Brama Targowa

Brama Targowa to masywna, średniowieczna wieża obronna górująca nad Starym Rynkiem w Elblągu. To jedyny ocalały fragment miejskich fortyfikacji, który przetrwał do naszych czasów – pozostałe dziewięć bram i mury zniknęły z mapy miasta. Dziś ta 26-metrowa budowla to nie tylko symbol Elbląga, ale też punkt widokowy, z którego rozciąga się panorama staromiejskiej zabudowy.

Historia Bramy Targowej w Elblągu

Dolną część bramy wzniesiono w 1319 roku jako element systemu obronnego chroniącego miasto od strony przedmieścia stoczniowego. Przez pierwsze sto lat była to stosunkowo niska konstrukcja, dopiero w 1420 roku dobudowano górne kondygnacje, podnosząc całość do obecnej wysokości siedmiu pięter. Wtedy też od strony północnej dostawiono dwubasztowe przedbramie, które pełniło funkcję dodatkowej ochrony – to właśnie tam opuszczano bronę zamykającą wjazd do miasta po zmroku.

W 1755 roku mieszkańcy Elbląga sfinansowali budowę barokowego hełmu na dachu oraz urządzenie tarasu widokowego. Zamontowano też zegar, który przez kolejne dziesięciolecia odmierzał czas nad rynkiem. Przedbramie rozebrano dwadzieścia lat później, w 1775 roku, kiedy fortyfikacje straciły już swoje militarne znaczenie.

Brama mocno ucierpiała podczas działań wojennych w 1945 roku. Odbudowę rozpoczęto już w grudniu 1948 roku i zakończono w sierpniu następnego roku, choć z pewną zmianą – zamiast barokowego hełmu wrócono do średniowiecznej formy dachu czterospadowego. W 2006 roku przeprowadzono kolejny gruntowny remont, po którym ponownie udostępniono taras widokowy na jednej z najwyższych kondygnacji.

W obrzeżach wjazdu do bramy wmurowano granitowe odboje z wykutymi wyobrażeniami łopat piekarskich – to nawiązanie do legendy o piekarczyku, który uratował miasto przed najazdem.

Legenda o odważnym piekarczyku

Z Bramą Targową wiąże się jedna z najbardziej znanych elbląskich legend. W 1531 roku, kiedy wojska krzyżackie szykowały się do ataku na miasto, to młody czeladnik piekarski jako pierwszy zauważył zbliżające się niebezpieczeństwo. Nie zastanawiając się długo, przeciął linę podtrzymującą bronę, która z hukiem opadła i zablokowała wjazd do miasta. Dzięki jego szybkiej reakcji Elbląg został uratowany przed zdobyciem.

Ta historia na trwałe wpisała się w tożsamość miejsca – do dziś można zobaczyć symbole łopat piekarskich wykute w kamieniu przy przejeździe przez bramę.

Co zobaczysz w Bramie Targowej

Budowla wzniesiona jest na planie prostokąta o wymiarach nieco ponad 10 na 9 metrów. Od strony północnej znajduje się ostrołukowy przejazd, nad którym widnieje herb Elbląga. Południowa elewacja jest bardziej ozdobna – wyodrębniono w niej głęboką niszę biegnącą przez cztery kondygnacje, z trzema parami wąskich łukowych okien i oknem rozetowym na szczycie.

Między oknami najwyższej kondygnacji umieszczono czarną tarczę zegarową ze złoconym cyferblatem. Dach czterospadowy zwieńczony jest małymi lukarnami w każdej z czterech części. Całość wykonano z cegły w stylu gotyckim, charakterystycznym dla średniowiecznej architektury obronnej.

Wewnątrz bramy, na jednej z górnych kondygnacji, urządzono taras widokowy. Stamtąd można objąć wzrokiem panoramę elbląskiego Starego Miasta i główną arterię – ulicę Stary Rynek. To dobre miejsce na zdjęcia i chwilę odpoczynku podczas zwiedzania centrum.

Dla kogo jest ta atrakcja

Brama Targowa sprawdzi się praktycznie dla każdego odwiedzającego Elbląg. Miłośnicy historii i architektury obronnej docenią autentyczność miejsca i jego znaczenie w systemie fortyfikacji. Rodziny z dziećmi mogą połączyć zwiedzanie z opowieścią o legendzie piekarczyka – takie historie zapadają w pamięć młodszym turystom.

Wejście na taras widokowy wymaga pokonania kilku kondygnacji schodami, więc osoby z problemami z poruszaniem się mogą mieć trudności. Samo obejrzenie bramy od zewnątrz i przejście przez jej ostrołukowy wjazd jest jednak dostępne dla wszystkich.

Brama Targowa to jedna z najwyższych tego typu konstrukcji obronnych zachowanych w Polsce – jej 26 metrów wysokości robi wrażenie, zwłaszcza gdy stoi się bezpośrednio pod nią.

Punkt Informacji Turystycznej w Bramie

W sezonie letnim, od maja do września, w Bramie Targowej działa Punkt Informacji Turystycznej. To dobry punkt startowy do zwiedzania miasta – można tam zdobyć mapy, foldery i praktyczne wskazówki dotyczące innych atrakcji Elbląga. Personel chętnie podpowie, co warto zobaczyć w okolicy i jak najlepiej zorganizować sobie trasę.

Sama brama mieści się na placu Stary Rynek, w samym sercu odbudowanej starówki. Wokół znajdują się kamienice, kawiarnie i inne zabytki, więc łatwo połączyć wizytę w kilku miejscach podczas jednego spaceru.

Informacje praktyczne – bilety, godziny otwarcia, dojazd

Brama Targowa jest udostępniana do zwiedzania w sezonie letnim, zazwyczaj od maja do września. W tym okresie można wejść na taras widokowy i odwiedzić Punkt Informacji Turystycznej. Poza sezonem brama jest zamknięta dla zwiedzających, choć oczywiście można ją podziwiać z zewnątrz przez cały rok.

Godziny otwarcia: W sezonie letnim zazwyczaj codziennie, najczęściej w godzinach od 10:00 do 18:00, choć warto sprawdzić aktualne informacje przed wizytą, ponieważ mogą się one zmieniać.

Ceny biletów: Wstęp na taras widokowy jest zazwyczaj symboliczny lub bezpłatny – szczegółowe informacje można uzyskać w Punkcie Informacji Turystycznej znajdującym się w bramie.

Jak dojechać: Brama znajduje się na placu Stary Rynek w centrum Elbląga. Dojazd samochodem jest prosty – w okolicy znajduje się kilka parkingów, najbliższy przy ulicy Wodnej. Można też dojechać komunikacją miejską – przystanek „Stary Rynek” obsługują linie autobusowe kursujące przez centrum. Z dworca PKP do bramy jest około 1,5 kilometra, można dojść pieszo w 15-20 minut lub podjechać autobusem.

Ile czasu przeznaczyć: Samo zwiedzanie bramy i wejście na taras zajmie 15-30 minut. Jeśli jednak chcesz spokojnie pospacerować po Starym Rynku, zrobić zdjęcia i odwiedzić Punkt Informacji Turystycznej, warto zarezerwować godzinę.

Adres: Plac Stary Rynek, Elbląg. Najbliższe parkingi: ul. Wodna, ul. Kowalska.